1. ZUZUKELA[13520](Off)Pas|
Cit|
PM
23 Apr 12, 0:50:17
daibada : 09.06.1840 w
gardaicvala : 26.01.1915 w
wereTeli akaki rostomis Ze (9 (21) ivnisi 1840 weli sof. sxvitori, axlandeli saCxeris raioni, - 26 ianvari (8 Tebervali) 1915 weli) dakrZalulia TbilisSi, mTawmindis panTeonSi. qarTveli poeti, sazogado moRvawe.
akaki wereTeli daibada imereTis SeZlebuli Tavadis ojaxSi. deda - ekaterine abaSiZe - imereTis mefis solomon I SviliSvilis Svili iyo. akakim bavSvobis wlebi sof. savaneSi, glexis ojaxSi, ZiZasTan gaatara. 1852 wlidan quTaisis gimnaziaSi swavlobda, 1859 wlidan - peterburgis universitetis aRmosavleTmcodneobis fakultetze, romelic 1863 wels daamTavra.
leqsebis wera akaki wereTelma jer kidev yrmobis asakSi daiwyo, 1859 wels igi ukve ramdenime dabeWdili leqsis avtori iyo, xolo 1860 wels gamoqveynebulma lirikulma leqsma "saidumlo baraTi", romelic imTaviTve simReradac gavrcelda, axalgazrda poets farTo popularoba moutana.
miuxedavad materialuri xelmokleobisa, akaki wereTeli arasdros Sesula saxelmwifo samsaxurSi. mas udidesi damsaxureba miuZRvis ''qarTvelTa Soris wera-kiTxvis gamavrcelebeli sazogadoebis'' daarsebasa da mis mravalmxriv kulturul-saganmanaTleblo saqmianobaSi, qarTuli dramatuli sazogadoebis Seqmnasa da muSaobaSi, qarTuli Jurnalistikis ganviTarebaSi, rogorc uaRresad nayofieri da mniSvnelovani publicisturi moRvaweobiT, ise yovelTviuri Jurnalis "akakis Tviuri krebuli" (1897-1900) daarsebiT. igi redaqtorobda agreTve satirul-iumoristul Jurnals ’xumara”, romlis anticaristuli da erovnuli mimarTulebis gamo dapatimrebulic ki iyo (1907). ilia WavWavaZesTan erTad akaki wereTeli saTaveSi Caudga erovnul-ganmaTavisuflebel moZraobas saqarTveloSi da sityviT Tu saqmiT, daucxromlad, mizandasaxulad iRvwoda qarTveli xalxis sulieri aRorZinebisaTvis, masSi erovnuli TviTSegnebis amaRlebisaTvis. swored erovnuli motivi imTaviTve iqca akaki wereTlis Semoqmedebis laitmotivad.
akaki wereTelma studentobis wlebSive gamoavlina mSobliuri qveynis siyvaruli. TanamSromlobda Jurnal "ciskris" redaqciaSi. amave JurnalSi (1862, N 5) aqveynebs Tavis leqsebs: "poeti" da "Canguri", igi avtoria araerTi SesaniSnavi satrfialo leqsisa: "cicinaTela" (1869), "muxambazi" - "rom icode Cemi gulis dardebi" (1876) da sxv.
erovnuli TviTSegnebis aRorZinebaSi didi roli Seasrula a. wereTlis istoriulma poemebma da dramebma: "bagrat didi" (1875), "Tornike erisTavi" (1883), "patara kaxi" (1890), SesaniSnavma romanma "baSi-aCuki" (1895 - 1896) da sxv. udidesi aRmzrdelobiTi mniSvneloba hqonda poemas "gamzrdeli" (1898), romelSic adamianuri zneobis problemebia wamoWrili.
akaki wereTlis Semoqmedebam waruSleli kvali datova qarTveli xalxis sulieri kulturis istoriaSi.
2. ZUZUKELA[13520](Off)Pas|
Cit|
PM
23 Apr 12, 0:50:40
shemoqmedeba
leqsebi
(Tvals mixveven...)
(rac ar iwvis, ar anaTebs...)
(sanam viyav axalgazrda...)
(RmerTo, wvima moiyvane ...)
(Cemo Tavo, bedi ar giweria...)
avadmyofi
avadmyofi mgosani
aleqsandre WavWavaZis saflavzed
aRmarT-aRmarT
axali gza
axali simRera
gazafxuli
gazafxulis mayrebi
ganTiadi
gaubedavi siyvaruli
glexis saCivari
godeba
gori
gulis pasuxi
gulis pasuxi
dedis simRera
vaJa-fSavelas
zRvao, aReldi, aReldi!
Tqveni Wirime
ilias mokvlis gamo
imeruli nanina
imeruli simRera
internacionali
iubile
minda ram vTqva
momakvdavis fiqrebi
muSis natvra
muSuri
muSuri
muxambazi
muxambazi
natvra
oboli
patara muria
poeti
rusTvelis suraTze
saidumlo baraTi
salamuri
salamuri
satrfos
sizmari
siyvaruli
suliko
survili
ukanaskneli leqsi
futkari
qarTveli qali
qebaTa-qeba
quTaisi
Ramura
Siqasta
Canguri
Cemi Txa
Cemi simRera
cicinaTela
Zirs
Zmoba, erToba da siyvaruli
WaRara
xalxuri
xanjals
xarabuza da futkari
xatis win
moTxroba
baSi-aCuki
daTuna gociriZe
kudabzikeTi
mamali ras yivis
mesarke
patriotis aRsareba
yviTeli sanTeli
Cemi Tavgadasavali
piesa
patara-kaxi
poemebi
gamzrdeli
Tamar cbieri
Tornike erisTavi
naTela